Thực hư việc ChatGPT làm giảm môi trường sống gấu Bắc Cực

Những ngày gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều tranh luận xoay quanh một câu hỏi nghe có phần khó tin: liệu việc sử dụng ChatGPT hay các công cụ trí tuệ nhân tạo có đang gián tiếp làm giảm môi trường sống gấu Bắc Cực? Câu hỏi này bắt nguồn từ các thông tin về băng tan ở Bắc Cực, kết hợp với những chia sẻ cho rằng AI tiêu thụ nhiều điện, nước và tạo ra lượng khí thải lớn, từ đó thúc đẩy biến đổi khí hậu.

Băng Bắc Cực đang tan nhanh hơn dự báo

Về việc “ChatGPT giảm môi trường sống gấu Bắc Cực”, các nghiên cứu khí hậu gần đây cho thấy băng biển tại Bắc Cực đang suy giảm với tốc độ đáng báo động. Một số mô hình dự đoán rằng băng mùa hè ở khu vực này có thể gần như biến mất vào cuối thế kỷ 21. Đáng chú ý, ngay cả “Vùng băng cuối cùng” – nơi có lớp băng dày và lâu đời nhất ở Bắc Cực – cũng được cảnh báo có thể không còn tồn tại sau năm 2040 nếu xu hướng nóng lên toàn cầu không được kiểm soát.

Sự biến mất của băng biển đe dọa trực tiếp đến gấu Bắc Cực, loài vật phụ thuộc gần như hoàn toàn vào băng để săn hải cẩu, sinh sản và nghỉ ngơi. Các nhà khoa học cho rằng nếu tình trạng này tiếp diễn, nhiều quần thể gấu Bắc Cực có nguy cơ suy giảm nghiêm trọng trước năm 2100.

Vì sao ChatGPT bị kéo vào cuộc tranh luận?

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, trí tuệ nhân tạo (AI) bất ngờ trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội. Nguyên nhân xuất phát từ việc các hệ thống AI, bao gồm cả chatbot như ChatGPT, vận hành dựa trên những trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Các trung tâm này cần lượng điện năng và nước đáng kể để duy trì hoạt động liên tục và làm mát máy chủ.

Một số chia sẻ cho rằng về “ChatGPT giảm môi trường sống gấu Bắc Cực” thì quy ra chỉ một truy vấn AI cũng có thể tiêu thụ khoảng 2,9 Wh điện, cao hơn nhiều lần so với một lượt tìm kiếm thông thường. Ngoài ra, việc làm mát hệ thống còn cần đến nước, với ước tính khoảng 0,5 lít nước để tạo ra 10–50 phản hồi. Những con số này khiến không ít người đặt câu hỏi về tác động môi trường của AI.

Không thể phủ nhận rằng việc huấn luyện các mô hình AI lớn tạo ra lượng khí thải nhất định. Một số ước tính cho thấy quá trình huấn luyện một mô hình ngôn ngữ quy mô lớn có thể phát sinh khoảng 300 tấn CO₂. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng đây là tác động ở quy mô hệ thống và ngành công nghệ, không phải hệ quả trực tiếp từ hành vi sử dụng AI của từng cá nhân.

Nếu đặt trong bức tranh tổng thể, lượng phát thải từ AI vẫn nhỏ hơn nhiều so với các nguồn chính như sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch, giao thông và công nghiệp nặng – những lĩnh vực chiếm phần lớn khí nhà kính toàn cầu.

Dùng ChatGPT có thực sự làm giảm môi trường sống cho gấu Bắc Cực?

Theo giới chuyên môn, ChatGPT không phải là “thủ phạm” trực tiếp làm giảm môi trường sống của gấu Bắc Cực. Việc quy kết rằng sử dụng ChatGPT hay AI nói chung sẽ trực tiếp khiến gấu Bắc Cực mất môi trường sống là cách diễn giải mang tính cảm xúc. Nguyên nhân cốt lõi của băng tan vẫn là sự nóng lên toàn cầu kéo dài hàng thập kỷ, bắt nguồn từ mô hình tiêu thụ năng lượng của con người.

AI chỉ là một mắt xích nhỏ trong chuỗi đó, và bản thân nhiều công ty công nghệ hiện nay đang nỗ lực chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo nhằm giảm dấu chân carbon của trung tâm dữ liệu.

Gấu Bắc Cực đang đối mặt với nguy cơ thật sự, và biến đổi khí hậu là mối đe dọa đã được khoa học chứng minh. Tuy nhiên, thay vì coi AI hay ChatGPT là “thủ phạm”, các chuyên gia cho rằng cần tập trung vào giải pháp dài hạn như chuyển đổi năng lượng sạch, giảm phát thải và thay đổi mô hình phát triển.

Chỉ khi giải quyết được những nguyên nhân gốc rễ này, môi trường sống của gấu Bắc Cực – và nhiều loài khác – mới có cơ hội được bảo vệ, thay vì dừng lại ở những tranh cãi xoay quanh một công cụ công nghệ đơn lẻ.

LOẠT smartphone SALE CỰC ĐẬM ĐẾN 50%

Đọc thêm: